جوانان دلفانی زیر تیغ پرداخت مهریه

درخواستی عمومی از دادستان محترم شهرستان دلفان با گذری بر زندگی دردناک یک جوان دلفانی…


نسیـــم دلفـان/عبدالرضا اسدی پای درد دل یک جوان دلفانی که ادعا داشت مشکل او مشکل بسیاری از جوانان دلفانی است نشستم، مستأصل و شاکی از اینکه در زندگی به قول خودش بد آورده و خانمش درخواست مهریه کرده است. به او گفتم مهریه حقی است که باید پرداخت شود و خانم ها حق دارند آنرا مطالبه کنند، قبول داشت اما بیشتر از دست خودش ناراحت بود که چرا فراتر از حد توانش آنرا معین کرده است!طلاق

می گفت فریب آن قول معروف “کی داده کی گرفته” را خورده والآن با یک رأی سنگین از سوی دادگاه روبرو شده است؛ رأیی که به قول خودش قاضی پس از صدور آن سریعاً روانه زندانش کرده بود و خواهر و مادرش با فروش طلاهای دست خودشان او را از زندان آزاد کرده بودند.
می گفت از زمانی که بازار ساخت و ساز مسکن با رکود روبرو شده بیکار است یعنی حدود یک سال، دختری داشت که نمی توانست مخارج او را تامین کند و حالا علیرغم همه مشکلات زندگی می بایست قسط مهریه خانمش را هم پرداخت کند.

برخی گله هایش منطقی نبود؛ به هر حال حکایت “خود کرده را تدبیر نیست” واقعأ در خصوص ایشان صدق می کرد ولی خودش معتقد بود که دادگاه باید تمکن مالی او را در پرداخت مهریه در نظر می گرفت، هرچند علی الظاهر حکم صادره برای ایشان حکم سنگینی به نظر نمی رسید اما خودش اعتقاد داشت تمکن مالی اش بسیار پائین تر از رأیی است که قاضی برایش صادر کرده است و عمده گلایه اش این بود که قاضی به او فرصت نداده و سریعاً روانه زندانش کرده است.

از بدی های زندان و ناهنجاری هایش گلایه داشت و خاطرات زندان برایش به کابوسی ترسناک تبدیل شده بود. دائماً یک جمله را تکرار می کرد و آن اینکه؛ قبول دارم، من بدهکارم ولی قرآن گفته است به بدهکارانتان فرصت بدهید تا دِینشان را ادا کنند، می گفت هرچه تلاش کرده تا خانمش سر خانه زندگی اش برگردد، موفق نشده، با بغض می گفت خانمم به هیچ صراطی مستقیم نشده و حرف آخرش این بوده؛ به شرطی بر می گردم که مهریه ام را تمام و کامل پرداخت کنی…

اصرار داشت درد دلش را از طریق رسانه به گوش مسئولان برسانم.

نمی دانم تا چه حد حق با اوست، نمی دانم آیا امکان لحاظ رأفت بیشتری در هنگام صدور حکم محکومان به پرداخت مهریه وجود دارد یا نه، نمی دانم این امکان وجود دارد که برای چنین افرادی سریعاً حکم زندان صادر نشود و به آنها فرصت بیشتری داده شود یا نه. اما این را می دانم که در شهرستان ما آمار طلاق به صورت وحشتناکی رو به افزایش است و محکومان به پرداخت مهریه و نفقه روز به روز در حال افزایشند که متاسفانه اکثراً سر از زندان در می آورند و در آنجا زمینه برای آلوده شدنشان به جرم های بدتری فراهم می شود.

در اینجا فقط می توانم به جوانان عزیز شهرم یادآوری کنم که “قانون شوخی بردار نیست، مهریه یک حق قانونی و شرعی است و باید پرداخت شود” مهریه، کابین یا صداق؛ مالی است که شوهر به خاطر ارزشی که برای زن قائل است و ابراز محبتش نسبت به او در اول زندگی از مایملک خود به زن هدیه می دهد. فلسفه پرداخت مهریه در اصل این است که زن خود را در اموال شوهر شریک بداند و یک پشتوانه اقتصادی دلگرم کننده برایش تعیین شود. قرآن کریم از مهریه تحت عنوان «نِحله» و « صِداق» یاد می کند ؛ چنانچه می فرماید: وَ آتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَهً فَإِنْ طِبْنَ لَکُمْ عَنْ شَیْ‏ءٍ مِنْهُ نَفْساً فَکُلُوهُ هَنیئاً مَریئاً(نساء:۴) مهر آنان را به طیب خاطر به آنها بدهید. و اگر پاره‏ اى از آن را به رضایت به شما بخشیدند بگیرید که خوش و گوارایتان خواهد بود.

مساله ای که شرع و عقل به آن حکم می کند این است که میزان مهریه باید درحد وسع و توان مرد معین شود؛ چنانچه خداوند در خصوص انفاق و بخشش می فرماید: وَ لا تَجْعَلْ یَدَکَ مَغْلُولَهً إِلى‏ عُنُقِکَ وَ لا تَبْسُطْها کُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً (اسراء:۲۹) نه دست خویش از روى خساست به گردن ببند و نه به سخاوت یکباره بگشاى که در هر دو حال ملامت‏ زده و حسرت‏ خورده بنشینى. در این آیه شریفه خداوند یک سنت حسنه در اسلام را تبیین می کند و آن اینکه در هنگام انفاق و بخشش نباید افراط و تفریط کرد و باید در حد وسع خود انفاق کرد، از آن جا که مهریه هم نوعی بخشش از جانب مرد به زن است از این قائده کلی مستثنی نیست. بنابراین میزان مهریه باید در حدی مشخص شود که مرد بتواند در همان ابتدای زندگی آن را پرداخت کند و اگر توان پرداخت آن را نداشته باشد در صورت مطالبه زن عقد نکاح باطل خواهد شد.

متاسفانه مدت هاست که به دلایل غیر منطقی مهریه کارکرد حقیقی خود را از دست داده و تبدیل به یک ضمانت غیر منطقی برای ادامه زندگی شده است، ضمانتی که نه تنها نتوانسته است قوام بیشتر زندگی را تضمین کند بلکه گاهاً به معضلی تبدیل شده که زن و شوهر را در زندگی مشترک با مخاطراتی روبرو کرده است که از جمله آنها می توان به زندانی شدن مردان محکوم به پرداخت مهریه سنگین و یا بیان جمله « مهرم حلال و جانم آزاد» از جانب زن اشاره کرد.

جوانان باید بدانند که قانونگذار می گوید مهریه عندالمطالبه است یعنی باید به محض درخواست زن سریعاً از جانب شوهر پرداخت شود و مردی که به هر دلیلی آن را پرداخت نکند مجرم تلقی می شود و باید مجازات شود و قاضی مکلف به اجرای قانون در این خصوص است، بنابراین لازم است جوانان عزیز در هنگام تعیین مهریه استطاعت و توان مالی خودشان را در نظر بگیرند و زیر بار مهریه های سنگین نروند.

در پایان ضمن تقدیر و خسته نباشید به قضات محترم دادگستری شهرستان دلفان، درخواست جوانان دلفانی از رئیس محترم دادگستری شهرستان دلفان و دادستان محترم به عنوان مدعی العموم این است که با توجه به اقتصاد ضعیف شهرستان و عدم تمکن مالی اکثر جوانان؛ ضمن التفات بیشتر به این مساله در هنگام صدور رای، در صورت امکان تدابیری در جهت طولانی تر شدن روند پرونده های مربوط به مهریه و نفقه اندیشیده شود تا جوانان محکوم به پرداخت مهریه و نفقه بلافاصله و در مدت کوتاهی با محکومیت زندان روبرو نشوند، هرچند که محکومیت زندان برای محکومین به پرداخت مهریه و نفقه را قانونگذار تعریف کرده است و تخطی از آن جرم به حساب می آید اما به نظر می رسد با طولانی تر کردن روند چنین پرونده هایی می شود شرایطی فراهم نمود تا این امر با تاخیر بیشتری رخ دهد شاید در همان فرصتی که به چنین جوانانی داده می شود با وساطت ریش سفیدان قوم و یا گفتگوهای بین طرفین گشایش و فرجی حاصل شود تا جوانان ما کمتر به خاطر چنین جرمی روانه زندان شوند. البته این فقط یک درخواست است نه بیشتر

۹ نظر

  1. با سلام قانون مهریه وکم کردن ان بایستی ازسوی قانونگذاراعمال شود ایا میشود در همان جلسه اول خواستگاری بگوییم اگر مهریه ۱۴سکه است حرف بزنیم وگرنه رفع زحمت کنیم ۱۴سکه هم برای ابتدای زندگی خیلی سنگین است همه چیز الان چشم وهم چشمی شده بایستی فکر جدی تری به حال این قضیه بشود از دست جوان بیچاره چه بر میاید قانون نباید به دفتر خانه ها اجازه ثبت مهریه های سنگین را بدهد

  2. داریوش علیزاده،کارشناس ارشد فقه و حقوق

    عرض می شود می توان نسبت به رای صادره با توجه به عدم استطاع مالی درخواست اعسار نمود،و درخواست تجدید نظر کرد.گه راهکارهایی در رابطه با این موضوعیت به شرح ذیل ارائه می شود،امید است مشکل شخص نامبرده به نوعی مرتفع شود.

    دادخواست اعسار و تقسیط چیست؟

    در نگاه کلی قانون خانواده، معمولا اعسار و تقسیط اگـر خارج از زندان ارائه شود، بخصوص درباره مهریه‌های سنگین مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد یا این‌که قاضی با تخفیف اندکی و با تعیین یک پیش قسط سنگین مهریه را قسط بندی می‌کند و در بهترین حالت یک سوم مهریه را پیش و مابقی آن را به شکل ماهی یک سکه دریافت می‌کند. به این مساله توجه کنید تنها در صورتی اعسار مرد پذیرفته می‌شود که زن نتواند مال یا اموالی را به دادگاه معرفی کند. شیوه معرفی هم بسیار ساده است. مثلا زن عنوان می‌کند همسرش در یک بانک یا جایی سرمایه‌ای دارد و بعد دادگاه با ارائه نامهای به آن محل خاص و دادن نامه به زن، از آنجا می‌خواهد تا اموال مرد را توقیف و گزارش آن را به دادگاه اعلام کنند. با چنین نامه‌ای حتی پول پیش خانهای که زن و شوهر در آن زندگی می‌کنند، طلبی که شوهر از دیگری دارد، پولی که بابت پیش خرید خانه یا خودرو داده شده، ودیعه بانکی برای دریافت وام مسکن و… هم قابل توقیف است و اگر ثابت شود که جایی خلاف دستور دادگاه عمل کرده و این مال را توقیف نکرده‌اند، با آنها برخورد قانونی سختی خواهد شد و کار آنها در حکم یک عمل مجرمانه تلقی می‌شود.
    زندان در نظام قضایی جایگاه ویژه‌ای دارد و رفتن به زندان از نظر قاضی به این معنی است که مرد واقعا توان پرداخت مهریه را ندارد و هیچ کلکی در کار نیست. به همین سبب برخی از مردان بعد از دادخواست اعسار و تقسیط به زندان می‌روند، برخی نیز بلافاصله بعد از حـضــور در زنــدان دادخــواسـت اعـسـار مـی‌دهـنـد. دادخواست از زندان این مزیت را دارد که سبب می‌شود پرونده به سرعت در مرحله رسیدگی قرار بگیرد. اساسا این امتیاز یک زندانی است که خیلی زود پرونده‌اش رسیدگی می‌شود چون طبق عرفی نانوشته در میان قضات فرد نباید بی‌دلیل در زندان بماند. یک نکته طلایی هم وجود دارد و آن این است که اگر مرد از زندان و با دستبند به جلسه دادگاه بیاید، این مساله تاثیر زیادی در تخفیف مجازات ــ در صورتی که واقعا معسر باشد و توان پرداخت کامل مهریه را نداشته باشد ــ دارد. به همین سبب در اغلب اوقات به زندان رفتن مرد کمک زیادی به حل مشکل مهریه او می‌کند و پرونده او را در مسیر حل شدن قرار می‌دهد.

    مردان چگونه معسر می‌شوند

    دادخواست اعسار، دادخواستی ساده است که مرد در آن اعلام می‌کند با توجه به این نکته که همسرش مطالبه مهریه کرده و او نیز توانایی پرداخت مهریه را به صورت یکجا ندارد، از دادگاه تقاضا می‌کند مهریه او قسطی شود. در هر لایحه دادخواستی، باید حداقل چهار شاهد که هم می‌توانند زن باشند و هم مرد، در برگه‌ای جداگانه نام خود را ذکر کنند و با بیان اظهاراتی مبنی بر ناتوانی مرد، اظهارات خود را امضاء کنند.

    پس از آن باید این برگه هم به دادگاه ارائه و در روز شهادت تنها همان افراد معرفی شده برای شهادت به دادگاه مراجعه کنند. البته با توجه به این نکته که ممکن است برخی از شهود بنا به هر دلیلی در دادگاه حاضر نشوند، بهتر است افراد بیش از چهار شاهد به دادگاه معرفی کنند تا در صورت بی‌معرفتی احتمالی یکی از شهود ــ که در چنین مواردی هم کاملا طبیعی است ــ پرونده بی‌نتیجه نماند. شهود نباید جزو اقوام و فامیل مرد باشند. رابطه آنها با مرد نیز نباید مثلا رابطه‌ای از جنس «کارمند و کارگر بودن» باشد. هر مساله‌ای که دروغ و غیرواقعی بودن شهادت شهود را نشان دهد، باعث رد شدن شهادت می‌شود و طبیعی است که یک کارمند یا برادر در چنین موضوعی نمی‌تواند به نفع رئیس یا برادر خود شهادت درست بدهد. شهود باید در روز رسیدگی به پرونده کپی اول صفحه شناسنامه خود را هم تهیه و به دادگاه ارائه کنند. در دادگاه پس از احراز هویت شهود و اطمینان از رابطه غیرفامیلی میان آنها و مرد، از آنها شهادت گرفته می‌شود. برخی از قضات شهود را بشدت سوال پیچ می‌کنند و باعث می‌شوند گاهی شهود دچار تناقض گویی شوند. البته برخی از مردان پیش از جلسه رسیدگی طی جلسه‌ای سرپایی با شهود، اطلاعات دقیقی از خود به آنها می‌دهند و در اصصلاح همه حرف‌ها را «یک جور» می‌کنند تا در محضر دادگاه تناقضی وجود نداشته باشد. میزان درآمد مرد، شرایط زندگی، داشتن خانه یا خودرو و موارد مشابه چیزهایی است که قاضی از شهود می‌پرسد. شهود هم معمولا درباره مرد چنین مواردی را عنوان می‌کنند: «این آدم در حد نان بخور و نمیر درآمد دارد، کارمند آبرو داری است، حقوق او همین است و منبع مالی دیگری ندارد، الان در عسر و حرج به سر می‌برد و شرایط روحی خوبی ندارد، از ابتدای تشکیل زندگی همه جور هزینه برای این خانم کرده و بارها از ما پول قرض کرده، شرایط معیشتی متوسط رو به پایین دارد، برای پرداخت مهریه توانایی مالی ندارد، او مثل ما و بقیه همکارانمان در پایین شهر ساکن است و فقط برای کار کردن به بالای شهر می‌آید، این مرد از لحاظ شغلی امنیت ندارد و ممکن است فردا کارش را از دست بدهد و… در ابتدای کسب شهادت، قاضی شهود مرد را از دادن شهادت دروغ می‌ترساند و گاهی آنها را به قرآن هم قسم می‌دهد که جز حقیقت چیزی نگویند و سپس به آنها می‌گوید در صورت شهادت دروغ مجازات خواهند شد؛ اما معمولا در صورت عدم اعتراض زن یا نداشتن سندی جدی از سوی او، هیچ مردی به خاطر شهادت دروغ مجازات نمی‌شود. گاهی مردان برای اثبات ناتوانی مالی خود فیش‌های حقوقی با مبلغ اندک هم به دادگاه ارائه می‌کنند که در صورت مخدوش بودن فیش یا در صورت اعتراض، زن می‌تواند از دادگاه تحقیق در این زمینه را تقاضا کند و در صورت درستی ادعای زن، علاوه بر عدم صدور رای اعسار و تقسیط، مرد به جرم فریب دادگاه باید در دادگاهی دیگر هم محاکمه شود. یکی از سوال‌های متداولی که قاضی در جلسه رسیدگی از زن می‌پرسد، این است که اگر زن برادر او از برادرش مهریه بخواهد، او چه خواهد کرد؟ زنان باید در چنین مواردی کاملا منطقی عمل کنند و به جای انتخاب مواضع احساسی و لجبازانه فقط تاکید کنند که به دنبال دریافت حق خود هستند و نظر دادگاه را می‌پذیرند. این‌که هر قاضی بر اساس چه فرمولی اعسار و تقسیط را می‌پذیرد و چگونه پیش قسط تعیین می‌کند، موضوعی پیچیده است که هیچ کس از آن سر در نمی‌آورد؛ اما مسائلی مانندشاغل بودن زن، میزان مدت زمانی که با همسرش زندگی کرده، وضعیت خانوادگی و شان او، میزان تحصیلات زن، حس قاضی نسبت به امکان تداوم یا عدم تداوم این زندگی از یک سو و میزان مهریه و دیگر حق و حقوق قانونی زن از جمله موارد موثر در تعیین میزان مهریه است.

    مدارک و رویه رسیدگی به اعسار از پرداخت مهریه و نمونه دادخواست اعسار

    رسیدگی به موضوع اعسار مانند تمام موضوعات حقوقی با دادن دادخواست و تعیین وقت رسیدگی انجام میشود .

    مدارکی که باید برای اثبات اعسار و یا تقسیط تهیه کرد به قرار زیر است :

    برگه قضائی دادخواست

    استشهادیه محلی

    کپی دادنامه صادره در خصوص مهریه

    مدارک مصدق وضعیت مالی از جمله فیش حقوقی و غیره

    مشخصات زن(خوانده) و شوهر (خواهان )نوشته شود و در صورت در دسترس نبودن دادنامه به شماره دادنامه و شماره پرونده مربوطه استناد خواهد شد .و در صورت در دسترس نبودن اطلاعات مربوط به عقدنامه به حد کفایت و در حد مشخص کردن مشخصات حکم و شماره پرونده اکتفا میشود .

    بعد از تنظیم دادخواست باید استشهادیه تهیه شود و بوسیله افراد مورد نظر امضاء شود.

    (بر فرض در یک برگه a4 و یا برگه سفید)

    استشهادیه محلی

    بدینوسیله از اهالی محترم محل و مطلعین مومن و مسلمان طلب گواهی می نمایم مبنی بر اینکه آیا علم و اطلاع کامل و کافی دارید که اینجانب . . . . . . . توان و استطاعت مالی ندارم تا میزان محکوم به را بپردازم .چنانچه از موارد مندرج کاملاً مطلع هستید ذیل ورقه را گواهی نمائید .

    مراتب مورد گواهی اینجانبان است

    ۱-. . . .. امضا

    ۲- . . . . امضا

    ۳- . . . . امضا

    ۴- . . . . امضا

    ۵-. . . . . . . . .

    بدیهی ست افراد امضاء کننده نباید از فامیل و اقوام نزدیک خواهان (معسر) باشند.

    بعد از تکمیل فرم قضائی و استشهادیه مذکور مراتب به امضاء می رسد و بهمراه بقیه مدارک تهیه شده برای ابطال تمبر به واحد الصاق تمبر مجتمع قضائی صادر کننده حکم مهریه برده میشود .

    بعد از ابطال تمبر و تهیه پوشه که هزینه چندانی ندارد باید از مدارک موجود در دو نسخه دیگر کپی تهیه کرده و برای رسیدگی موضوع اعسار دستور ریاست و یا معاونت مجتمع قضائی را بر روی پرونده اخذ کرد و سپس پرونده را به دفتر دادگاه صادر کننده حکم مهریه تقدیم کرد (البته ممکن است بعد از ثبت کامپیوتری ادامه کارها خودبخود انجام شود که شایان پیگیریست ).

    بعد از این مرحله برای رسیدگی به دادخواست وقت رسیدگی تعیین میشود که در صورت کمبود وقت میتوان خواستار اختصاص دادن وقت رسیدگی فوق العاده شد (که موافقت با آن بستگی به نظر ریاست دادگاه دارد ) .

    بعد از تعیین وقت و احضار خواهان و خوانده معمولاً در برگه احضاریه مشخص میشود که شهود باید حضور داشته باشند اما در غیر آنصورت هم بهتر است شهود امضا کننده برای جلسه رسیدگی حضور داشته باشند و آماده برای دادن شهادت باشند .

    برای رسیدگی به خواسته فرد معسر از پرداخت مهریه ،یا فرد معسر باید شخصاً حضور داشته باشد و یا می تواند در صورت وجود مشکلات ( از جمله وجود برگ جلب ) به دادگاه لایحه تقدیم کند که این کار بدون مانع خواهد بود و در روند رسیدگی تاثیر خاصی نخواهد داشت .

    اما در صورت عدم حضور خواهان (معسر) و نبودن وکیل و ندادن لایحه دادخواست خواهان رد خواهد شد.

    لایحه نیز همان مطالبی ست که مورد نظر خواهان و یا خوانده است که قرار است در دادگاه در بیان دلایل و یا دفاع از خود بیان کند .که پیشنهاد میشود حتماً از طرف فرد متخصص و کارشناس نوشته شود .

    در خصوص رسیدگی به اعسار باید توجه داشت عدم حضور خوانده (زوجه ) مانع رسیدگی به اعسار نمیباشد و در صورت عدم حضور زوجه نیز حکم متناسب با شرایط خواهان صادر خواهد شد فقط کافیست ابلاغ لازم به زوجه صورت گرفته باشد .

    اما حضور زوجه از این جهت مهم است تا بتواند موارد خلاف واقع که مورد اشاره زوج است را به دادگاه معرفی نماید و احیاناً پنهانکاریهای مالی و یا انتقال اموال را به دادگاه اطلاع دهد .

  3. قابل توجه قضات و مسئولین محترم دستگاه قضایی متاسفانه مدتی است که بعضی از زنان با سواستفاده از قانون چندین مرتبه ازدواج می نمایند و هر دفعه با استفاده از این شگرد درخواست مطالبه مهریه می نمایند که شوهر را در تنگنا قرار داده و مجبور می شود مبلغی از مهریه را پرداخت کند تا رضایت بدهد و چندین بار دیگر با این ترفند ازدواج می نمایند که این کار یک کاسبی شده و رواج هم پیدا کرده

  4. این یه واقعیته
    متاسفانه فقط به دنبال مهریه هستن و اصولا” نمیان زندگی کنن، دستگاه قضاء نیز جانب خانما رو داره

  5. سلام راست میگه اگه هزارسکه هم مهریه زنت باشه جدیدا قانون دادگاه فقط ۱۲۰ سکه قبول میکنه اگه اینجورباشه یک درصد میشه گفت خوبه اگه اینجورحمکی بدن به دفترخانه ها دیگه توهیچ مراسمی خواستگاری مهریه بالا نمیزنن بککننش ۱۴ سکه یا۷۲ سکه باززیاده ولی حداقلش خوبه زیادتوزندان نمیمونیم

  6. اقای علی زاده خداوند شما را موید بدارد بنده مشکل مهریه نداشتم اما از مطالب شما بسیار استفاده نمودم رحمت بر شیر مادرت

  7. ضمن عرض سلام و تقدیر از برادر عزیز جناب آقای علیزاده به خاطر توضیحات مبسوط و ارزشمندتان، فکر می کنم اگر همین کامنت روشنگر شما تنها نتیجه عایدی از مطلب بنده باشد نتیجه بسیار ارزشمند و دلگرم کننده ای عاید بنده و همه خوانندگان این مطلب شده است.

  8. لطفا داستان زندگی مرا چاپ کنیئد بدون هیچ دلیلی ۷۰۰ سکه مهریه را اجرا گذاشتن تا من برم زندان طلاق بگیره جون دلیلی برای طلاق نداشت من غریبه بودم در مراحل دادگاه فهمید همسر سلبقم دو مورد ازدواج و نامزدی داشته وئ من نفر سوم بوده ام تا از من اخاذی کنند الان هم غیابی طلاق گرفته و مهریه را نبخشیده اند صدای مرا به گوش امام جمعه نوراباد و بزرگان برسانید من حاضرم با شما تماس بگیرم لطفا اقدام کنید بخاطر خدا.پدر ایشان از سرشناسان دین و سیاست دلفان می باشد

پاسخ دادن به اسدی لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.