آخرین خبرها

یادداشت علمی/چالش های توسعه پایدار شهری در نورآباد لرستان

نورآباد با جمعیت بیش از ۶۰۰۰۰ نفر و داشتن ۵۲۰ روستا  در پیرامون خود که بر اساس برخی اسناد بالاترین تعداد ابادی در یک شهرتان در کشور را بخود اختصاص داده است…


photo_2016-11-28_18-32-43 غفغ. JPGنسیـــم دلفـان / لیلا امیدیان – پس از دهه ها برنامه ریزی شهری و توسعه و تمرکز بر ابعاد عموما ” سخت افزاری توسعه مانند مولفه های اقتصادی و فنی و کالبدی و نمایان شدن پیامدهای بی توجهی به انسان و زیست کره که در قالب توسعه پایدار نمود پیدا کرد سرانجام در کنفرانس استکهلم( ۱۹۷۲ ) سازمان های بین المللی متولی توسعه در خصوص ماهیت و چگونگی دستیابی به پایداری و جامعیت در توسعه که به دو پرسش اساسی توسعه پایدار یعنی سهم نسل های اینده از مواهب توسعه چیست؟ و چقدر ملاحظه شده است؟ و و نیز توسعه به چه بهایی بدست امده است؟ بعبارت دیگر تامین و لحاظ کردن عدالت اجتماعی و تضمین کننده توانایی نسلهای آینده برای برآورده ساختن نیازهای آتی آنها پرداخت .طبیعی است که مقوله  شهر در این بین به عنوان مراکز عمده انباشت ثروت وجمعیت جوامع مختلف  در این مبحث نقش و سهم اساسی داشت. اکنون موضوع تاب آوری و توسعه پایدار و کیفیت زندگی و نیز عدالت و شهر از متغییرهای اساسی دانش شهری هستند. برنامه ریزان و سیاستگزاران شهری اکنون به این امور توجه کاملی دارند و  دستیابی به پایداری شهری در دستورکار اغلب سازمانها های ملی و نهادهای بین المللی  و دولت ها است، اما در عین حال و همزمان انواعی از چالشها و موانع برای دستیابی و تحقق توسعه پایدار نیز  وجود دارد؛ از یک طرف « شهر پایدار » دست اندرکاران امور شهر قرار گرفت.  توسعه پایدار  شهری امری پیچیده  و چند بعدی و چند لایه است  .در سطح جهانی پس از  دستور کار ۲۱(۱۹۹۱) چالشهای تحقق توسعه پایدار شهری  در ابعاد مسکن،اشتغال،عدالت توزیعی،محیط زیست؛زنان و…در دستور کار مدیریت های شهری شهرهای جهان قرار گرفت.

به باور برخی محققان ناپایداری توسعه شهری   یکی از مهمترین چالشهای هزاره سوم است. هدف اصلی توسعه پایدار تامین نیازهای اساسی، بهبود سطح زندگی، اداره بهتر اکوسیستم ها و آینده امن بیان شده است؛ چون شهر یک ارگان زنده و پیچیده است از این رو پایداری شهری نیز باید در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی، کالبدی دیده شود.تحقق این مهم مستلزم به کارگیری سیستم مدیریتی کارآمد با قدرت کافی برای رسیدن به اهداف ذکر شده است. اداره کردن صرف امروزه کافی نیست و  مدیریت کردن انهم توام با مشارکت شهروندان لازم است. سیستم های مدیریتی با ویژگی های بهنگامی؛انعطاف پذیر، مسوولیت پذیر، استراتژیک و عدالت محور و یادگیرنده و خلاق لازم است. شهر پایدار با ویژگی های اقتصادی – اجتماعی مطلوب همچون مسکن مناسب، کاستن از شکاف طبقاتی و شمال-جنوب شهری و کاهش فقر، عدالت محور، انسان گرا با فضاهای عمومی کافی، امن، آرام، سیما و منظر جذاب و آراسته شهری، رضایت و مشارکت بالا آرمانی است که با مدیریتی پویا قابل دسترس خواهد بود. برخی پژوهشگران  سلامت شهری، حکمرانی خوب شهری ، محیط زیست پایدار، ساختار آموزشی و خرسندی و شادمانی،مسکن و اسکان پایدار را مولفه و عوامل اصلی معرفی می کنند

محیط زیست شهری محصول برخورد و تلفیق سه بعد مجزای محیط طبیعی، محیط انسان ساخت و محیط اقتصادی و اجتماعی است در اتمسفر کلان توسعه و فرهنگ است و نگاه بخشی واحد به هر یک از این ابعاد بدون توجه به دو بعد دیگر به ناپایداری محیط شهری می انجامد.

امروزه شهرهای بسیاری از گرفتاری های چون،گسترش حاشیه نشینی،فرسودگی بافت و کالبد؛  آلودگی منابع آبی، آلودگی هوا، عدم کفایت آب آشامیدنی سالم، نبود سیستم جمع آوری و تصفیه فاضلاب، آلوده شدن خاک به مواد شیمیایی، انباشته شدن مواد زائد جامد، فرسایش خاک،کمبود فضاهای عمومی و جمعی،ترافیک روان و … رنج می برند. آثار تجمعی اینگونه مسائل زیست محیطی و اجتماعی ، نه تنها باعث تهدید سلامتی شهروندان می شود، بلکه مانع دستیابی به توسعه پایدار شهری می شود.

 و اما شهر نورآباد لرستان – علیرغم توان های بالقوه برای توسعه در شاخص های متعدد  به عنوان یک شهر در حال رشد برای دستیابی به محیط زیست پایدار شهری، به منظور حل مشکلات ساختاری و توسعه زیرساخت ها و خدمات و مدیریت شهری کارامد برای کاستن از عوامل تهدید کننده پایداری شهر و تاب آوری  با مشکلاتی روبروست.

نورآباد دلفان

نورآباد با جمعیت بیش از ۶۰۰۰۰ نفر و داشتن ۵۲۰ روستا  در پیرامون خود که بر اساس برخی اسناد بالاترین تعداد ابادی در یک شهرتان در کشور را بخود اختصاص داده است در جغرافیایی که مانند تاریخ تجسد از محرومیت در عین برخورداری یافته است.مسئله تغییرات اقلیمی و فقر سبب مهاجرت های گسترده روستا شهری در این منطقه شده است.در مغرب آن رودخانه‌های سیمره و گاماسیاب جریان دارند.و در جنوب شرقی ان رودخانه کشکان جاری است با وجود اقیلم کوهستانی و همچنین دسترسی به برخی رودها مانند رودخانه بایور(باداور) که از میان شهر نوراباد می گذرد که خود می تواند بعنوان یک فرصت سرمایه گذاری و توسعه و پایداری استفاده شود از موضوعات بسیاری این شهر در رنج است.شهر نورآباد در فاصله ۵۰ سال از یک شهر ۲۲۵۳ به حدود۶۰ هزار نفر یعنی حدود۳۰ برابر!!شده است اما امکانات متناسب با این رشد توسعه پیدا نکرده است.در علم جمعیت گفته می شود به ازای هر درصد رشد جمعیت باید ۳ درصد رشد اقتصادی داشت تا توسعه دچار چالش نشود.در این راستا مدیریت شهری و شهروندان به همراهی نهادهای مدنی باید برای توسعه اینده شهر در جهت دستیابی به پایداری و تاب آوری و نیز شهر قابل سکونت تلاش کنند و بدون این سه ضلع تلاش ها کم اثر خواهد بود

همچنان که اشار به دلیل بالا بودن عدد ابادی های این شهرستان همواره از سال های پایانی دهه پنچاه شمسی ما شاهد مهاجرت به مرکز شهرستان هستیم.چهره فرهنگی شهر ترکیبی از فرهنگ شهری-روستا و عشایری است.

دقیقا بر اساس مدل ارنست برگس در مکتب مطالعات شهری شیکاگو بخصوص محلات مرکزی شهر محل تجمع افراد مهاجر و تازه وارد روستایی یا قشر کم در آمد شده است و تراکم جمعیت در این محلات بالاست طبیعی است در چنین شرایطی نرخ بیکاری،آسیب های اجتماعی مانند اعتیاد و تزاحمات  و تعارض اجتماعی نیز بالاست

فاز های نوساز شهری که در سنوات قبل احداث شده یا مسکن مهر نیز نتوانسته است این هجوم را مدیریت یا ساماندهی کند

ترکیب جمعیتی چنین شهرهایی به دلیل سرعت رشد شهر حاصل از مهاجرت و نرخ رشد طبیعی بسیار جوان است که مستلزم پرداختن جدی به مسئله فراغت در شهر و دسترسی به  مکانهای تفریحی و گذران اوقات فراغت ،حتی اماکن مذهبی مانند مسجد ،مکانهای فرهنکی و کتابخانه و مرکز نمایش و سالن های ورزشی و…کمبود یا نبود فضای سبز مناسب با جمعیت از دیگر چالش های پیش روی این شهر در حال رشد  و توسعه است.

✅ اسداله نقدی / دانشیار جامعه شناسی شهری

✅ لیلا امیدیان کلاشگرانی / کارشناس ارشد طراحی شهری و فعال محیط زیست


» یادداشت ها و مقالات ارسالی از سوی مخاطبان نسیم دلفان (اینجا)

تازه ترین اخبار منطقه را مستقیمأ از طریق ترمینال خبری ” نسیـــم دلفـان ” دریافت کنید.

برای عضویت در کانال خبری نسیم دلفان روی تصویر زیر کلیک نمایید.

12

۲ نظر

  1. بسیار عالی, اما کو گوش شنوا ؟! ؟! ؟! ؟

  2. دنیا را به امید ساخته اند . به امید روزی که جامعه مآیوس مان از دی که گذشت از او یاد نکنند . بر گذشته و نا آمده بنیاد نکنند . فردا که نیامده است فریاد نکنند . و مثل خانم امیدیان و آقای نقدی حالی خوش باشند و عمر بر باد نکنند. به امید موفقیت روز افزونتان .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.